Μανώλης Καραπιπέρης – Πώς θυμάμαι τον θείο Μιχάλη

σάρωση0021

Τον θείο μου τον Μιχάλη τον έλεγαν Σαπουντζάκη και τον πατέρα μου Καραπιπέρη γιατί ερχόμενοι από την Σμύρνη, μετά την καταστροφή, τα δήλωσε τα παιδιά έτσι η γιαγιά μου για να πάρει δύο αποζημιώσεις τότε. Έτσι ο ένας αδερφός πήρε το οικογενειακό όνομα, δε ο άλλος πήρε το όνομα άλλου συγγενή. Το Καραπιπέρης ήτανε και παρατσούκλι του παππού μου. Τον έλεγαν μαύρο σαν το πιπέρι οι τούρκοι γιατί ήτανε οπλαρχηγός.

Τον θείο μου τον θυμάμαι από την Κατοχή. Τότε είχε δύο μαγαζιά, τη Σεβίλη και ένα άλλο στη Λιοσίων, αριθμός διακόσια τόσο –δεν θυμάμαι ακριβώς αριθμό – δίπλα από το καφενείο του Ατσαλή, στη στάση Διαμαντή. Σε αυτό το μαγαζί πια είχε μόνιμα μπουζούκια. Ύστερα αυτό το μαγαζί είχε γίνει μαγαζί του ΕΛΑΣ, του ΕΑΜ, ας πούμε, τρώγανε μέσα, τόχανε σαν οπλουργείο, φτιάχνανε αυτές τις βόμβες, ας πούμε. Ήτανε και ο πατέρας μου και ο θείος μου στο ΕΑΜ.

Η γειτονία μου ήτανε ένας κλασικός συνοικισμός, και γραφικός (-έτσι;). Δυο χιλιόμετρα από την Ομόνοια, δυο η τρία χιλιόμετρα. Όλοι οι κάτοικοι του συνοικισμού ήτανε περίπου ογδόντα με εκατό οικογένειες και, φυσικό του λόγου, ήτανε να είναι πολύ ενωμένοι. Οι μισοί ήτανε σχεδόν συγγενείς, ξαδέρφια μακριά και ξέρω ‘γω – ανεψιές, θείες και τα λοιπά. Όλοι ήτανε σμυρνιοί. Άλλοι από το Τσανάκαλε, άλλοι απ’ τον Μπουρνόβα, άλλοι απ’ τον Μενσιρλί. Ο συνοικισμός λέγεται Μίλη Μπενέση γιατί εκεί ήταν, παλιά, ένας τσιφλικάς, ο Μπενέσης, που ‘χε κάτι μύλους, αλευρόμυλους, και μεγάλη έκταση από χωράφια, ξέρω ‘γω, κι ένα κομμάτι, ας πούμε, ίσως το χειρότερο –και λέω χειρότερο γιατί ήτανε λακούβα –κι έφτιαξαν τα πρώτα υποτυπώδη σπίτια, άλλα με λαμαρίνες και άλλα χτιστά, κανονικά ας πούμε. Οι δρόμοι του συνοικισμού ήταν λαβύρινθος, ο πιο φαρδής τέσσερα μέτρα. Όταν έβρεχε έπρεπε να ανοίξουμε στην μέση του δρόμου χαντάκι για να μην πνιγούμε σαν τα ποντίκια. Παρόλο αυτό το χάλι που υπήρχε ήταν μια πολύ χαρούμενη συνοικία, γειτονιά, ας πούμε.  Οι γριούλες τα βράδια μαζευόντουσαν έξω από τις πόρτες τους με τα καρεκλάκια (που τα λέγανε, ξέρεις, καρέκλες κομμένες) παρεΐτσες παρεΐτσες, και κάνανε το καθιερωμένο κουσκούσι της ημέρα και αναπολούσαν την πατρίδα, την Σμύρνη, ξέρω ’γώ. Τα παλικάρια της γειτονιάς πάντα ήταν όλοι μαζί παρέα, μικροί-μεγάλοι, ας πούμε (το ας πούμε μην το γράφεις) – και καθόντουστε πότε στα σκαλάκια που ήταν η είσοδος της γειτονιάς, πότε σε μια πεσμένη κολώνα που υπήρχε στην αλάνα, όπως τη λέγαμε, και καθόντουσαν και τραγουδάγανε. Τώρα θα μιλήσουμε για τους γάμους και τα έθιμα – έτσι;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Για τις Νέες Επιστήμες του Εγκεφάλου

brain6

Το παρόν κείμενο αποτελεί το εισαγωγικό μέρος του βιβλίου «Οι Νέες Επιστήμες του Εγκεφάλου: κίνδυνοι και προοπτικές» το οποίο επιμελήθηκαν οι Dai Rees(1) και Steven Rose(2). Τα κείμενα που αποτελούν τα κεφάλαια του βιβλίου αυτού προέκυψαν ως αποτέλεσμα δυο συνεδρίων που πραγματοποιήθηκαν το 2001 και το 2002. Το πρώτο, «Κίνδυνοι και προοπτικές των νέων επιστημών του εγκεφάλου», συνδιοργανώθηκε από το ίδρυμα Wenner-Gren και από το Ευρωπαικό Ίδρυμα Επιστήμης (European Science Foundation) στη Στοκχόλμη, στο κέντρο του ιδρύματος Wenner-Gren. Το δεύτερο, με θέμα «Επιστήμη και ανθρώπινο υποκείμενο της πράξης» ήταν κοινό συνέδριο της Βασιλικής Εταιρίας και του κολεγίου Gresham και έγινε στο Λονδίνο. Σύμφωνα με τους επιμελητές, ο σκοπός του βιβλίου αυτού είναι να αποσαφηνιστούν οι σκέψεις της ίδιας της νευροεπιστημονικής κοινότητας σχετικά με τα διάφορα ζητήματα που προκύπτουν από την επέκταση των νέων επιστημών του εγκεφάλου και συνάμα τα ζητήματα αυτά να κατασταθούν προσιτά στο ευρύ κοινό ώστε να πυροδοτηθεί μια συζήτηση γύρω από το πού πηγαίνει η επιστήμη αυτή και προπάντων γύρω από τις ιατρικές, νομικές, ηθικές και κοινωνικές της διαστάσεις.

Η άνοδος της νευροεπιστήμης

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανακήρυξε την δεκαετία 1990 «δεκαετία του εγκεφάλου». Η τεράστια εξάπλωση των νευροεπιστημών, κατά την δεκαετία αυτή, οδήγησε πολλούς να εισηγηθούν την ανάδειξη των δέκα πρώτων χρόνων του νέου αιώνα ως «δεκαετίας του νού». Η εκμετάλλευση της τεχνολογικής επιτυχίας του Προγράμματος του ανθρώπινου γονιδιώματος, η κατανόηση – ακόμα και η αποκωδικοποίηση – του σύνθετου αλληλένδετου πλέγματος των γλωσσών του εγκεφάλου και του νου, έχει φθάσει να φαίνεται ως το τελικό όριο της επιστήμης. Με τα εκατό δισεκατομμύρια νευρικά του κύτταρα – και με τα εκατό τρισεκατομμύρια των διασυνδέσεων τους – ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι το πιο πολύπλοκο φαινόμενο στο γνωστό σύμπαν (εξαιρώντας φυσικά την αλληλεπίδραση ανάμεσα στα περίπου 6 δισεκατομμύρια αυτών των εγκεφάλων και των κατόχων τους, εντός του κοινωνικοτεχνολογικού πολιτισμού του πλανητικού μας οικοσυστήματος).

Η ερευνητική προσπάθεια που γίνεται τώρα στις νευροεπιστήμες σε πλανητική κλίμακα, κατά πρώτο λόγο στις ΗΠΑ, αλλά με την Ευρώπη και την Ιαπωνία να ακολουθούν από κοντά, τις έχει μετατρέψει από κλασικές «μικροεπιστήμες» σε μεγάλη βιομηχανία που απασχολεί πολυπληθείς ομάδες ερευνητών, απορροφώντας δισεκατομμύρια δολαρίων από την κυβέρνηση – συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής της πτέρυγας – και από την φαρμακευτική βιομηχανία. Αυτή η ανάπτυξη δεν μπορεί να γίνει κατανοητή ξέχωρα από τις κοινωνικές και οικονομικές δυνάμεις που ωθούν προς τα εμπρός την επιστήμη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »