Η Ψυχανάλυση του “Χώρου” και οι Χριστιανικές Καταβολές της Ιδεολογίας

Η παρακάτω ανάλυση προορίζεται να περιστραφεί γύρω από τρία ιδιαίτερα ιστορικά και κοινωνικά σημεία. Αυτά είναι ο αναρχικός χώρος στον ελλαδικό χώρο, τα γεγονότα της εξέγερσης του Δεκέμβρη και το θλιβερό συμβάν στην Marfin Bank. Αυτά τα τρία στοιχεία όταν συνδυαστούν νοητικά μπορούν να παράγουν ένα πολύ εκρηκτικό πολιτικό μίγμα απόψεων και θεωρήσεων. Αυτό που θέλουμε να παρουσιάσουμε στο παρόν κείμενο είναι μια πτυχή του ελληνικού αναρχικού χώρου η οποία ναι μεν τίθεται σε συνεχή αμφισβήτηση και κριτική από τα νεότερα άτομα που εισέρχονται σε αυτόν τα τελευταία χρόνια, και φυσικά πολύ περισσότερο μετά τα γεγονότα της Marfin Bank, αλλά παρόλα αυτά, η πτυχή αυτή, ήταν ένα από τα βασικά συστατικά του χώρου τα προηγούμενα χρόνια. Αυτά τα χαρακτηριστικά θεωρούμε ότι χάνουν την ισχύ τους πλέον και ο χώρος καταφέρνει επιτέλους και εκτελεί μια στροφή στο τρόπο που αντιλαμβάνεται την κοινωνική πραγματικότητα και οπότε και τις πολιτικές στρατηγικές του. Βέβαια το πώς ένα διακριτό κοινωνικό κομμάτι με συγκεκριμένα πολιτικά χαρακτηριστικά αποβάλει ένα μέρος του εαυτού του και αναδιαμορφώνει κάποιο άλλο δεν αποτελεί μια γραμμική και ξεκάθαρη διαδικασία. Αυτά τα παλιά χαρακτηριστικά υπάρχουν ακόμα μέσα του που ναι μεν αποχωρούν αλλά παρόλα αυτά δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως. Αν θέλουμε να απαντήσουμε στα βαθιά ερωτήματα που προέκυψαν μετά τους θανάτους των εργαζομένων στην Marfin Bank θα πρέπει να αποφύγουμε την προσέγγιση του “ποιος φταίει” και να στραφούμε προς το ερώτημα του “πώς έγινε”. Αυτό όχι τόσο ώστε να αποφύγουμε να ορίσουμε και τις αντίστοιχες ευθύνες αλλά για τους ακριβώς αντίθετους λόγους, διότι αν δεν δούμε πραγματικά πως φτάσαμε σε αυτό το εφιαλτικό σημείο τότε πώς θα μπορέσουμε να δούμε και καθαρά ποιος ή τι φέρει την ευθύνη για αυτό το περιστατικό. Θα προσπαθήσουμε λοιπόν στην συνέχεια να ρίξουμε λίγο φως σε μια πτυχή του αναρχικού χώρου η οποία αν και δεν εκπροσωπεί την πραγματική του εικόνα στο σύνολό της μπορούμε με σιγουριά να επιβεβαιώσουμε ότι αποτελεί ένα ουσιώδες μέρος της προσωπικότητάς του, ένα μέρος που, και αυτό το ξανατονίζουμε, αρχίζει σιγά σιγά να πεθαίνει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Felix Guattari για τα Κοινωνικά Κινήματα


«Ναι πιστεύω ότι υπάρχει ένας πολλαπλός λαός, ένας λαός μεταλλαγών, ένας λαός δυνατοτήτων που εμφανίζεται και εξαφανίζεται, ενσαρκώνεται σε γεγονότα κοινωνικά, λογοτεχνικά, μουσικά. Το ξέρω ότι με κατηγορούν πως είμαι υπερβολικά, ηλίθια, αισιόδοξος, ότι δεν βλέπω την μιζέρια των λαών. Μπορώ να την δω, βέβαια, ωστόσο… δεν ξέρω, ίσως να πρόκειται απλώς για ένα μου ντελίριο, αλλά πιστεύω πώς βρισκόμαστε σε μια περίοδο παραγωγικότητας, πολλαπλασιασμού, δημιουργίας, επαναστάσεων εντελώς απίστευτων από την άποψη αυτής της επανεμφάνισης του λαού. Πρόκειται για την μοριακή επανάσταση: όχι ένα σύνθημα, ένα πρόγραμμα, αλλά κάτι που νοιώθω, που ζω, σε συναντήσεις, σε θεσμούς, σε συναισθήματα, ακόμη και μέσα από κάποιες σκέψεις».

Με αυτήν την παράγραφο ξεκινά το βιβλιαράκι «Μικροπολιτικές» γραμμένο από τους Felix Guattari και Suely Rolnik (εκδ. Ελευθεριακή Κουλτούρα) που έπεσε στα χέρια μου πριν μερικές μέρες. Το εντυπωσιακό σε αυτό το βιβλίο, μιας και δεν έχω μελετήσει πολλά κείμενα του Guattari και των ομοίων του, ήταν αυτή η ουσιώδες και σε βάθος προσπάθεια ανάλυσης πάνω στα ευαίσθητα θέματα του ταξικού πολέμου και των κοινωνικών συγκρούσεων. Αν λάβουμε υπόψιν μας, στα διάφορα κινήματα που κατά καιρούς εναντιώνονται στο κυρίαρχο πολιτικό και οικονομικό σύστημα, την εξωφρενικά εκνευριστική και αλλοπρόσαλλη προσωπικότητα που διαθέτουν, καταλαβαίνουμε την χρηστικότητα και την αξία της πολιτικής και φιλοσοφικής ανάλυσης των φαινομένων αυτών. Η ανάλυση αυτή βέβαια δεν πρέπει να είναι στατική και άκαμπτη αλλά συνεχώς μεταβαλλόμενη και ενεργητική. Διότι πλέον γίνεται κατανοητό ότι η ανάλυση λειτουργεί σωστά όχι όταν ξεκινά με σκοπό να οδηγήσει σε κάποιο ασφαλές συμπέρασμα, στο οποίο και μπορούμε να στηριχθούμε ώστε πάνω του να χτίσουμε, αν όχι την ιδανική, τουλάχιστον την βέλτιστη κοινωνία, αλλά όταν αυτή γίνεται τροφή και πρώτη ύλη για την σύσταση και την εξέλιξη της Υποκειμενικότητας. Πέραν λοιπόν από τα ελαττώματα που ένα αναλυτικό εγχείρημα μπορεί να περιέχει, δεν παύει να αποτελεί μια από τις βασικότερες πηγές της εξέλιξης  των κοινωνικών κινημάτων. Σε σχέση τώρα με τα γεγονότα στον Ελλαδικό χώρο παραθέτω ένα απόσπασμα από το βιβλίο που εμένα με εντυπωσίασε και πιστεύω ότι μπορεί να βοηθήσει στην βαθύτερη κατανόηση διαφόρων γεγονότων που ζούμε στο παρόν και μας φαίνεται ότι χάνουμε το πραγματικό τους νόημα. Η φύση των κοινωνικών αγώνων λοιπόν φαίνεται να είναι όχι μόνο πολυδιάστατη αλλά και τρομαχτικά πολύπλοκή όσον αφορά την εκλογίκευσή της. Ούτως ή άλλως είναι γεγονός ότι η πολιτική αμφισβήτηση διατηρεί μία ακλόνητη σχέση με τον ψυχολογικό κατακερματισμό των Υποκειμένων που την απαρτίζουν. Το πώς αυτά τα δύο συνδέονται τόσο ερωτικά είναι ένα θέμα που αν και σχολιάζεται αρκετά, ωστόσο, σε επίπεδο καθημερινότητας, δεν έχει πολιτισμικά ερμηνευτεί με τον κατάλληλο τρόπο. Ακολουθεί το απόσπασμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Βιώματα και Απόψεις για την Βία και τους Κοινωνικού Αγώνες

Πρώτα έρχεται η εμπειρία, το βίωμα, ή ίδια η ζωή δηλαδή και εφόσον είναι έτσι θα ξεκινήσουμε το άρθρο αυτό με μια ιστορία σύγχρονη και σχετική με την επικεφαλίδα. Μια ιστορία που εξελίχθηκε σε μία χώρα με ένα ζωντανό και άγριο ρεύμα πολιτικής αμφισβήτησης. Πολλές συνειδήσεις σε αυτή τη χώρα ερωτεύτηκαν το ρεύμα αυτό και του προσέφεραν ότι αξιόλογο διέθεταν, ο καθένας βέβαια από την δική του θέση. Οι λόγοι ή οι αιτίες που μπορούν να οδηγήσουν κάποιον στο να κινείται μέσα στο ρεύμα μπορεί να είναι πολλοί, ένας από αυτούς θα μπορούσε να ήταν, και να είναι ακόμα, η αναζήτηση μιας διαφορετικής ποιότητας στην καθημερινότητά του. Μια ποιότητα που η οικογένεια, το σχολείο, η θεσμοθετημένη εργασία, η κουλτούρα της διασκέδασης και του πνεύματος της κοινωνικής-κρατικής μέριμνας δεν μπορούσε σε καμία περίπτωση να προσφέρει. Κάποιος λοιπόν που πραγματικά αναζητούσε κάτι τέτοιο του δόθηκε η ευκαιρία μέσω αυτού του ρεύματος να συναντήσει ανθρώπους που είχαν καταλήξει περίπου στα ίδια συμπεράσματα. Αυτοί οι άνθρωποι λοιπόν, όλοι μαζί ως διακριτή κοινωνική ομάδα, αφού απέκτησαν κάποιες υποτυπώδες συνεργατικές δυνατότητες, κατάφεραν να εντοπίσουν ένα υποτιθέμενο εχθρό ενάντια στον οποίο έπρεπε να στρέψουν την ορμή της νεανικότητά τους ώστε να περισώσουν την ποιότητα εκείνη που επιζητούσαν. Έτσι έπεσαν όλοι με τα μούτρα στον πόλεμο, στην κριτική και στην έμπρακτη αντίδραση για την καταστροφή του μισητού εχθρού. Στην άστατη και βίαιη αυτή πορεία διάφορα πράγματα συνέβησαν που άλλαξαν άρδην την όψη της ομάδας καθώς και τις αρχικές της αξίες και επιθυμίες. Καθώς περνούσαν οι μέρες, οι μήνες και τα χρόνια, παρατηρήθηκε ότι πρώτον απομακρυνόντουσαν σταθερά από την ποιότητα που αρχικά επιζητούσαν, και δεύτερον, οι μόνες αξίες που έμειναν τελικά όρθιες ήταν ο πόλεμος, η κριτική και η καταστροφή ενώ οι αρχικές προθέσεις και επιθυμίες μετατοπίστηκαν στον χώρο της ουτοπίας όπου και παρέμειναν εκεί καλά κλειδωμένες. Διότι αυτά που αρχικά υμνούσαν δεν είχαν καμία σχέση με κανέναν πόλεμο και καμιά επιθετική διάθεση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »